3 - 4 ) ذيل تقويم الإيمان شمارهء ( 1 - 3 ) گذشت . 3 - 5 ) ذيل تقويم الإيمان شمارهء ( 1 - 9 ) گذشت . 3 - 6 ) ذيل تقويم الإيمان شمارهء ( 1 - 11 ) گذشت . 4 . افق مبين : 5 بار به آن ارجاع داده شده است : 4 - 1 ) ذيل تقديسات شمارهء ( 3 - 1 ) گذشت . 4 - 2 ) ميزان حركت اولى : « پس هر فلكى را دو جوهر مجرّد كه عقلى و نفسى باشد ناچار است . عقل اوّل كه اشرف و اقدم انوار عقليه است فلك اقصى و حركت اولى راست . . . و ما در كتاب صراط مستقيم و در كتاب افق مبين آورده‌ايم كه متحرّك به اين حركت به مقدار آن كه انسانى بگويد : « واحد » يك هزار و هفتصد و سى و دو فرسخ از سطح مقعّر فلك اعظم قطع مىكند . » « 1 » 4 - 3 ) مثل افلاطونيه : « و شريك سالف ما در رياست حكماى اسلام ، الشيخ ابو على الحسين بن عبد اللّه بن سينا در شفا با ارسطو طالسيّين اتّفاق نموده ، تشنيع بر افلاطون در اين مقام بيش از اندازه مىكند . فامّا شريك سابق ما در تعليم و تصحيح فلسفهء اسلامى ، الشيخ ابو نصر محمّد بن محمّد بن طرخان الفارابى قبل از او در كتاب الجمع بين الرأيين گفته است كه مراد افلاطون الهى از اين كلام بيش از اين نيست كه كيانيات زمانيه نسبت به عالم الوهيت و قياس به سعت علم و جامعيت احاطهء الهى ، تدريج و تعاقب و تبدّل و تغيّر ندارد . . . و ما در كتاب افق مبين و ساير صحف خود او را در اين قول تصويب نموده - بفضل اللّه سبحانه - تحقيق حقّ بر قسط اوفى و امد اقصى كرده‌ايم . » « 2 » 4 - 4 ) مراتب جعل :

--> ( 1 ) . اثر حاضر ، صص 27 - 26 . ( 2 ) . همان ، ص 65 .